Học tiếng Anh mấy năm trời mà con vẫn hổng gốc là vì đâu?

Cô từng nhận một bạn học sinh vào lớp sau khi bạn đó đã học tiếng Anh ở một trung tâm lớn có giáo viên nước ngoài trong bốn năm liền. Bố mẹ bạn đầu tư hơn 40 triệu tiền học phí mỗi năm. Nhưng khi Cô đưa cho bạn một bài kiểm tra ngữ pháp cơ bản lớp 6, bạn vẫn mắc lỗi hiện tại đơn khi quên chia động từ với chủ ngữ ngôi thứ ba số ít. Đó là lúc Cô hiểu rằng bốn năm qua bạn đã học vui chứ không học thật.

Tại sao chuyện này xảy ra? Nhiều trung tâm tiếng Anh thiết kế chương trình theo triết lý học vui là trên hết. Các giờ học tràn ngập trò chơi, ca nhạc, video clip, và giáo viên nước ngoài dạy theo kiểu giao tiếp thoải mái. Điều đó không xấu, nhưng nếu đó là tất cả những gì con được học, con sẽ chỉ có thể giao tiếp được vài câu chào hỏi chứ không bao giờ viết đúng ngữ pháp.

Vấn đề cốt lõi là tiếng Anh có một hệ thống ngữ pháp chặt chẽ, logic, và cần được học một cách có hệ thống. Không thể ngấm ngữ pháp chỉ thông qua giao tiếp tự nhiên, đặc biệt với trẻ em Việt Nam vốn không được tiếp xúc với tiếng Anh ngoài giờ học. Người lớn học ngoại ngữ cần hiểu quy tắc, không chỉ là bắt chước âm thanh.

Biểu hiện điển hình của học sinh học theo kiểu hoạt náo nhiều năm là nói được vài câu giao tiếp trôi chảy nhưng hoàn toàn không giải thích được tại sao lại nói như vậy. Khi làm bài kiểm tra trắc nghiệm, các bạn thường chọn đáp án theo cảm giác chứ không theo quy tắc. Và đặc biệt là luôn viết sai theo kiểu nhất quán, nghĩa là luôn mắc cùng một lỗi do chưa bao giờ được học đúng.

Để lấy lại gốc, bố mẹ cần chấp nhận một sự thật không vui là con cần học chậm lại. Cô sẽ bắt đầu từ việc phân tích lại cấu trúc câu cơ bản, học lại từ vựng theo từng nhóm nghĩa thay vì học từ rời rạc, và quan trọng nhất là học cách dịch nghĩa từng câu tiếng Anh sang tiếng Việt cho thật chính xác.

Quá trình này ban đầu sẽ có vẻ tụt lùi vì con đang học những thứ tưởng như quá đơn giản. Nhưng đó là móng nhà. Và một khi móng đã vững, tốc độ tiến bộ tiếp theo của con sẽ nhanh hơn rất nhiều so với những bạn đang xây lâu đài trên cát.

Lời khuyên thực tế cho bố mẹ là hãy yêu cầu trung tâm hoặc giáo viên của con giải thích rõ xem trong tháng vừa rồi con đã học được chuyên đề ngữ pháp nào. Bố mẹ hãy hỏi xem con có thể giải thích quy tắc đó bằng lời của mình không. Nếu câu trả lời là không biết, đó là dấu hiệu rõ ràng cho thấy phương pháp học đang có vấn đề.